SATURRARANEKO KONDAIRA

Belaunaldiz belaunaldi pasatzen den istorio horietakoa da Saturraran izenaren atzean ezkutatzen dena. Dirudienez talde nomada batek Saturraranen gelditzea erabaki zuen aspaldi. Talde horretan ba omen ziren Satur eta Aran deituriko bi gazte. Txikitatik ezagutzen zuten elkar, eta leku hartako sorginkeri batek eraginda-edo maitemindu egin ziren. Satur arrantzara ateratzen zen egunero-egunero eta Aran hondartzan gelditzen zen haren zain, bueltatu arte.
Baina egun batean galarrena sartu eta Satur ez zen itzuli. Aran hondartzan egon zen eguna joan eta eguna etorri haren zain, baina ez zen inoiz itzuli. Horrela, esperantza guztiak galduta, Aranek txilioka itsasoari bera ere eraman zezan eskatu zion. Eta halaxe gertatu zen. Gau hartan izugarrizko zarata entzun zen, eta bertan zeudenek begiratzean hondartzako haitzak itxuraldatuta ikusi zituzten! Bi pertsonaren irudiak ikus zitezkeen bertan. Bata Satur zen eta beste, berriz, Aran.

Saturrarango haitzak Satur eta Aran maitale gazteen irudiak direla esaten du kondairak.